Category

Geen categorie

Essay: Wat niet kan, is nog nooit gebeurd

By Geen categorie

Het Essay ‘Wat niet kan, is nog nooit gebeurd’ van Landschapsarchitecten Dirk Sijmons en Ingeborg Thoral beschrijft hoe sinds jaar en dag gepoogd wordt om het landelijk gebied te vernieuwen. Het bevat een analyse van hoe de inzendingen voor de elfde Eo Wijers Prijsvraag zich verhouden tot een aantal andere studies en lopende beleidstrajecten (zie de kaart hieronder) en een reflectie op de rol van het ruimtelijk ontwerp in de transities van deze tijd. Het essay staat ook in de eindpublicatie ‘Verrukkelijk Landschap’, te bestellen via Uitgeverij Blauwdruk.

>> Klik hier om het Essay te openen (PDF)

De Eeuwige Bron

By Geen categorie

Het ontwerp De Eeuwige Bron van H+N+S en Vitens is tot winnaar van de Eo Wijers Prijsvraag 2019-2020 gekroond. Dit plan beoogt een herziening van het bodem- en watersysteem op de Sallandse Heuvelrug, om zo voor lange tijd de beschikbaarheid van voldoende zoet water te garanderen. Door de nodeloze afstroming van water te stoppen, de sponswerking van de bodem te vergroten en kringlopen te sluiten, verwachten de makers dat op termijn vijf keer zo veel zoet water beschikbaar komt voor landbouw, natuur en de drinkwatervoorziening. Afstroming wordt onder meer gestopt door de aanleg van houtwadi’s op de hellingen, die de run-off opvangen.

De betekenis voor de landbouw is tweeledig: enerzijds dwingt het nieuwe waterwingebied boeren tot schonere vormen van voedselproductie, zonder emissies, en met akkerbouw en veeteelt die zijn afgestemd op de draagkracht van de bodem. Anderzijds zorgt het lonkend perspectief van ‘nooit meer watergebrek’ – naar analogie van het naoorlogse motto ‘nooit meer honger’ – voor bestaanszekerheid: als watertekorten straks geen probleem meer zijn, kunnen boeren op volle kracht vooruit. Daarmee hebben de makers van De Eeuwige Bron de boeren echt iets te bieden, namelijk de oplossing voor een acuut probleem waar ze elke dag mee te maken hebben, een nationaal probleem dat inmiddels zo groot is dat minister Cora van Nieuwenhuizen van Infrastructuur en Waterstaat 100 miljoen euro vrijmaakt voor de aanpak ervan.

De jury noemt het plan compleet en uitvoerbaar. Dat laatste blijkt uit de vernuftige ideeën over hoe zo’n eeuwige bron gerealiseerd, ingericht en beheerd kan worden en waarbij, al gebruiken de inzenders de term niet, commonachtige organisatievormen voor de hand liggen. De coalitievorming bevindt zich in een vergevorderd stadium en de jury roemt de wijze waarop waterbedrijf Vitens boeren, natuurorganisaties en waterschap betrekt. Kleine kanttekening: het op techniek en ingenieurskunst gestoelde plan kan nog wel wat verbeeldingskracht en poëzie gebruiken.

> Klik hier voor De Eeuwige Bron op A4 formaat

 

 

Vijf aanbevelingen voor een Verrukkelijk Landschap

By Geen categorie

De opgaven in het landelijk gebied zijn groot. Een tanende bodemkwaliteit, de stikstofcrisis, langdurige droogte, de moeizame transitie naar duurzame energie, de teruggang in biodiversiteit en een agrarische sector die om moet, maar klem zit in een complexe systematiek waarin geopolitieke besluiten en harde concurrentie de dienst uitmaken. Bovendien woedt op het platteland een ‘strijd om de ruimte’. Waar moeten al die ruimteclaims (woningbouw, natuurontwikkeling, windparken, landbouw) een plek krijgen? De complexiteit van dit vraagstuk is enorm en wie terugblikt op de geschiedenis van het Nederlandse landbouw-, natuur- en landschapsbeleid ziet niet zomaar aanknopingspunten voor een goede afloop.

Met deze elfde editie van de Eo Wijers Prijsvraag bieden we enige lichtpuntjes, al zijn we ons bewust van de bescheiden impact die een ontwerpprijsvraag heeft op een onderwerp dat politiek en maatschappelijk zoveel losmaakt. 

We doen vijf aanbevelingen richting alle partijen met een sleutelrol in de vernieuwing van het landelijk gebied en de creatie van een ‘verrukkelijk landschap’:

I. Zorg op rijks- en provincieniveau voor een voedingsbodem waarop veelbelovende regionale plannen tot wasdom kunnen komen

II. Creëer en governance-model in de vorm van regionale commons

III. Het nijpende tekort aan zoet water is een vraagstuk dat verbindt, en commonvorming en regionale samenwerking in de hand werkt

IV. Geef ruimte aan innovatie en creativiteit, maar voorkom ‘wensdenken’

V. Betaal individuele boeren voor maatschappelijke diensten

>> Klik hier of op de afbeelding voor de volledige PDF met de aanbevelingen




Publicatie: Verrukkelijk Landschap

By Geen categorie
VERRUKKELIJK LANDSCHAP 
Naar een aantrekkelijk en vitaal platteland – Eo Wijers #11


Deze publicatie bevat de resultaten van de elfde Eo Wijers Prijsvraag. Onder de titel Verrukkelijk landschap schetsen twaalf ontwerpteams voor de regio’s in Alblasserwaard-Vijfheerenlanden (Zuid-Holland), Kempen en Groote Heide (Brabant), Twente (Overijssel) en Zuid-Limburg een perspectief. Dat doen ze tegen de achtergrond van grote opgaven voor het landelijk gebied: een tanende bodemkwaliteit, de stikstofcrisis, langdurige droogte, de moeizame transitie naar duurzame energie en de teruggang in biodiversiteit. Hoe kan de agrarische sector de stap maken naar duurzame kringlooplandbouw waarmee zowel de voedselvoorziening als de verblijfskwaliteit van het landschap verbetert?

In een boeiend essay ontrafelen Dirk Sijmons en Ingeborg Thoral de complexiteit van het vraagstuk en brengen ze de vele ideeën in kaart die de laatste jaren zijn ontwikkeld, ook buiten het kader van deze prijsvraag.
Het moment voor een doorbraak is daar. De resultaten van Verrukkelijk landschap zijn vertaald in vijf even doordachte als heldere aanbevelingen. En de inzendingen hebben alles in zich om richting te geven in deze urgente problematiek. Abonnees van de Blauwe Kamer ontvangen het boek gratis bij nummer 3.

Uitgever: Blauwdruk
Tekst: Mark Hendriks, Dirk Sijmons, Ingeborg Thoral
Softcover, stofomslag, full colour
ISBN 9789492474377
Prijs: € 22.50
Te bestellen via >> https://www.uitgeverijblauwdruk.nl/verrukkelijklandschap/

Dit Nederlandschap

By Geen categorie

Dit Nederlandschap


Ik zie
vlakke velden
herkauwende koeien
bloeiende vlaktes
boeren
die de moed naar onze laarzen laten zakken

Ik zie
uitgeputte bodems
uitgeputte dieren
uitgeputte mensen
en dit Nederlandschap
afgemat
uitgedroogd
opgegeten
afgesloofd

Ons landschap een canvas
voor de onontgonnen gronden
de nog onbestaande paden
die we uit kunnen graven

Want ik zie de vlakke velden
en herkauwende koeien
alle bloeiende vlaktes
die op ons staan te wachten

En ze vragen om water
ze vragen om zaden
ze vragen om aandacht
ze vragen om meer

Ik zie
draaiende malers
molenwieken die me zeggen:
zie jij het ook?

Hier is plek voor iets nieuws
hier is leegte voor groei
hier is vlakte voor kansen
en ruimte voor nog een rivier.


 – Iris Penning

Iris Penning tijdens de Slotbijeenkomst. Foto: Bibi Veth

De Eeuwige Bron krijgt Eo Wijers Prijs 2019-2020

By Geen categorie

“De Eeuwige Bron is een compleet en uitvoerbaar plan, met een lonkend perspectief van ‘nooit meer watergebrek'”

Het Eeuwige Bron team met de Eo Wijers 2019-2020 Prijs. Foto: Bibi Veth

Op woensdag 23 september 2020 kwamen in de LocHal van Tilburg zo’n honderd mensen bijeen voor de slotbijeenkomst van de Eo Wijers Prijsvraag 2019-2020. Op deze middag werd de Eo Wijers Prijs, een houtsculptuur van kunstenaar Bart Ensing, uitgereikt aan het ontwerpteam van ‘De Eeuwige Bron’: H+N+S Landschapsarchitecten, Ruimtevolk, Roosemalen en Savelkous, Vitens.

Nooit meer watergebrek
“De Eeuwige Bron biedt een lonkend perspectief van ‘nooit meer watergebrek’ – naar analogie van het naoorlogse motto ‘nooit meer honger’ – voor bestaanszekerheid: als watertekorten straks geen probleem meer zijn, kunnen boeren op volle kracht vooruit. Daarmee hebben de makers van De Eeuwige Bron de boeren echt iets te bieden, namelijk de oplossing voor een acuut probleem waar ze elke dag mee te maken hebben, een nationaal probleem dat inmiddels zo groot is dat de minister van Infrastructuur en Waterstaat miljoenen euro’s vrijmaakt voor de aanpak ervan”, aldus de jury. Het volledige juryverslag staat op de website.

Aanbevelingen voor beleid
In het tweede deel van de bijeenkomst gingen deskundigen in discussie over de conclusies en aanbevelingen van deze Eo Wijers Prijsvraag. De urgentie van het onderwerp, de toekomst van het landelijk gebied, is duidelijk. En overheid, semi-overheid, wetenschap, bedrijven, boeren en bewoners willen en moeten er mee aan de slag. De Eo Wijers Stichting wil aan deze transitie bijdragen door middel van de Eindpublicatie Verrukkelijk Landschap. In deze publicatie van uitgeverij Blauwdruk staan het juryrapport, een samenvatting van alle 12 ontwerpen van de tweede ronde, het essay ‘Wat niet kan is nog nooit gebeurd’ van Dirk Sijmons en Ingeborg Thoral en vijf aanbevelingen. Het boek werd op de slotbijeenkomst overhandigd aan de ministeries van LNV en BZK en de provincies, in de persoon van een gedeputeerde van de Provincie Overijssel. Abonnees van De Blauwe Kamer ontvangen dit boek gratis. Tezijnertijd is het boek te bestellen via Bol.com.

Over de Eo Wijers Prijsvraag  
De Eo Wijers Stichting is al ruim drie decennia een onafhankelijke pleitbezorger voor de inzet van het regionaal ontwerp bij de aanpak van bovenlokale vraagstukken. Aan deze elfde editie van de prijsvraag, met als thema ‘Verrukkelijk Landschap – naar een aantrekkelijk en vitaal platteland’, deden in de eerste ronde 41 en in de tweede ronde 12 ontwerpteams mee. Zij bogen zich over de ontwerpopgave om handelingsperspectieven voor de omslag van de agrarische sector naar duurzame kringlooplandbouw te schetsen. Deelnemende regio’s waren: Twente, Alblasserwaard-Vijfheerenlanden, Kempen en Groote Heide en Zuid-Limburg. Meer informatie over resultaten per regio zijn te vinden op de website.


Pers en media kunnen contact opnemen met communicatieadviseur Jannemieke van Dieren via eowijers@eowijers.nl

Winnaar Kempen en Groote Heide

By Geen categorie

De vier deelnemende regio’s organiseren in de maand september elk hun eigen slotbijeenkomst. Op 23 september was de bijeenkomst van de regio Kempen en Groote Heide.

De ontwerpen waarover de jury zich moest buigen waren:
Transitieconnectoren – BRO Adviseurs, Wageningen Environmental Research, KASK School Of Arts
LandLink – GG-loop, Woonpioniers, H+N+S Landschapsarchitecten
De Schakelkast – Verhoeven | De Ruijter, Bosgroep Zuid Nederland, Werkend Landschap, Duneworks, HAS Hogeschool Den Bosch

De teams in de Brabantse regio Kempen en Groote Heide hebben bergen werk verzet. Volgens de juryleden hebben ze lovenswaardige pogingen ondernomen om in het gebied coalities te sluiten – met boeren, overheden, natuurorganisaties, experts –, en rekenschap gegeven van de enorme complexiteit van het vraagstuk.
Voor deze regio is er uiteindelijk niet één winnaar gekozen. In plaats daarvan doet de jury een oproep aan de teams om de handen ineen te slaan en vervolg te geven aan de ontwerponderzoeken.

Klik hier voor het >> Juryverslag regio Kempen en Groote Heide

Winnaar Zuid-Limburg

By Geen categorie

De vier deelnemende regio’s organiseren in de maand september elk hun eigen slotbijeenkomst. Op 16 september was de regio Zuid-Limburg aan de beurt.

De eindresultaten werden besproken en de prijs uitgereikt aan de regionale winnaar. De ontwerpen waarover de jury zich moest buigen waren: Limburgse Landschapslinie
De Regenmaker
Liquid Commons

Liquid Commons werd tot winnaar verkozen. Van harte gefeliciteerd namens de Eo Wijers organisatie!

Klik hier voor >> het juryverslag regio Zuid-Limburg.

Winnaar Twente

By Geen categorie

De vier deelnemende regio’s organiseren in de maand september elk hun eigen slotbijeenkomst. Op 9 september was de regio Twente aan de beurt.

De eindresultaten werden besproken en de prijs uitgereikt aan de regionale winnaar. De ontwerpen waarover de jury zich moest buigen waren: Houtbaar Landschap (Imoss), De Eeuwige Bron (H+N+S Landschapsarchitecten, Ruimtevolk, Roosemalen en Savelkous, Vitens) en Marke Manifest (IAA Architecten).
De Eeuwige Bron werd tot winnaar verkozen. Het ontwerp Houtbaar Landschap kreeg de aanmoedigingsprijs. Van harte gefeliciteerd namens de Eo Wijers organisatie!

>> Klik hier voor het Juryverslag Twente

De ontwerpen zijn te zien op deze pagina: https://eowijers.nl/2e-ronde/
Op 23 september is de landelijke Slotbijeenkomst.

Winnaar Alblasserwaard

By Geen categorie

De vier deelnemende regio’s organiseren in de maand september elk hun eigen slotbijeenkomst. Als eerste was de regio Alblasserwaard-Vijfheerenlanden aan de beurt op 2 september.

De eindresultaten werden besproken en de prijs uitgereikt aan de regionale winnaar. In dit geval waren dat er twee:

  • Transformatie vanuit Kernlanden (K.A.S., FREELANdSCHAP)
  • MeerWAARD! (Bureau Peter de Ruyter Landschapsarchitectuur, Atelier des Hollants, Wageningen University, Boerenverstand)

>>> KLIK HIER VOOR HET JURYVERSLAG 

De winnaars ontvingen een houtsculptuur van de hand van kunstenaar Bart Ensing. De organisatie feliciteert de teams van harte!
De ontwerpen zijn te zien op deze pagina: https://eowijers.nl/2e-ronde/

De Eo Wijers Awards voor de regionale winnaars

De landelijke winnaar wordt op 23 september bekendgemaakt.