Cleantech ondernemers op tweede ‘transitiemarkt’ Stedendriehoek 

 verslag Tweede Transitiemarkt in Deventer

 

Op 16 januari vond bij de Saxion Hogeschool in Deventer de tweede en laatste transitiemarkt plaats. Potentiële deelnemers aan de Eo Wijers prijsvraag konden daar hun ideeën en vragen aan diverse standhouders voorleggen zoals ondernemers, lokale overheden en specialisten op gebied van energie, economie en governance. Voorafgaand vond een geanimeerde werkconferentie over de 'Cleantech Agenda' van de regio Stedendriehoek plaats.

 

> de presentaties van de diverse sprekers op 16 januari zijn onderaan de pagina als download beschikbaar.

 

Sebastiaan van 't Erve tijdens zijn introductie. Foto: Vincent Tollenaar

 

Heilige huisjes

 

Sebastiaan van 't Erve, 'vaandeldrager' namens de regio Stedendriehoek van de Eo Wijers-prijsvraag, trapte na de netwerklunch de middagbijeenkomst af en onderstreepte de doelstelling van de regio om in 2030 energieneutraal te zijn. Van 't Erve, schetste hoe in de regio stappen worden gezet om minder CO2 uit te stoten en meer energie duurzaam op te wekken. Op basis van een onderzoek van E&E en DRIFT (van hoogleraar transitiemanagement Jan Rotmans) zijn paden ontwikkeld om deze transitie op gang te brengen. "Zoek het niet alleen in het nieuwste type windmolen", waarschuwde van 't Erve. Daarnaast wees hij op de steun die je als overheid moet geven aan dit transitieproces.

 

Deelnemers moeten niet bang zijn om heilige huisjes omver te duwen, stelde hij. Als voorbeeld bracht hij een inzending van de vorige editie van de Eo Wijers-prijsvraag in de Veenkoloniën in herinnering, waar de opgave om (demografische) krimp draaide: "Eén van de teams stelde voor in het 'lege' gebied de natuur vrij spel te geven waardoor het mogelijk wordt de wolf te herintroduceren. Niet echt een idee dat je van bestuurders kan verwachten." Van 't Erve noemde dit voorbeeld vanwege het lef om buiten de bestaande kaders te denken. Maar hij plaatste ook een kanttekening: "Ergens moet ook de rekening betaald worden, nadenken over een kansrijk business model is dus ook van wezenlijk belang."


Cleantech


Waar zet de regio Stedendriehoek nu al op in, op weg naar de stevige ambities om op een duurzame manier met (energie)stromen om te gaan? Onder de noemer 'Cleantech' werken diverse ondernemers in de regio aan de transitie. Drie ondernemers die aan bod komen in de video Cleantech tomorrow waren te gast in de Saxion Hogeschool:

 

1. Het bedrijf Clean Tech Aviation ontwikkelt biobrandstof voor de luchtvaart. Een ambtenaar in de gemeente Voorst overtuigde deze ondernemer zijn onderneming op vliegveld Teuge te vestigen, waar hij sindsdien niet meer weg wil. 'Clean Tech Aviation' werkt o.a. samen met bedrijven in Canada, Duitsland en Brazilië.


2. Lochem Energie is één van de lokale energiecoöperaties. De coöperatie zette een paar jaar geleden een systeem van elektrische leenauto's op (600 betalende leden). Daarnaast investeertLochem Energie vooral in zonnepanelen op daken, een volgende stap zou de verwerving van grondlocaties kunnen zijn (voor zonneparken) of windturbines, ook al duurt dat wat langer om te realiseren.

 

3. Het Cleantech Centre, waar de eerste transitiemarkt op 12 december plaatsvond, is een nieuwe broedplaats voor start-ups in de regio. Tien ondernemers richtten het centrum op met eigen middelen, o.a. voor de herbestemming en inrichting van twee oude pakhuizen nabij NS-station Zutphen. Henk Janssen van het Cleantech Centre wijst op de samenwerking met het onderwijs; er lopen al 39 verschillende challenges met studenten, zoals het ontwikkelen van een biovergistingsinstallatie en een algenkwekerij. Door automatisering komt er juist weer werk naar de regio, stelt Janssen, die overheden aanmoedigt om met ondernemers mee te blijven denken.

 

Bezoekers op de Transitiemarkt

 

 

Governance


Martine Vonk is Lector Ethiek en Technologie bij Saxion Hogeschool. Haar presentatie ging grotendeels over de beslisstructuur in samenleving die ze langzaam ziet veranderen van top-down naar bottom-up. Hoe is deze transitie zichtbaar? Buurtzorg, waarin de managementlaag is verdwenen en een team verpleegkundigen zelf beslissingen neemt, is een goed voorbeeld. Het gevolg: meer autonomie en meer zeggenschap. Vonk noemt daarnaast de trend van bedrijven die onderzoek en ontwikkeling uit de crowd halen: een bedrijf als Samsung bijvoorbeeld organiseert hackathons om samen met innovatieve denkers nieuwe kennis te ontwikkelen. Dan kan je niet anders dan open source te werk gaan wat weer meer mensen uitnodigt om mee te doen. Ook kleinere bedrijven dan Samsung kunnen profiteren van ideeën van ontwerpers en kunstenaars om vernieuwend te denken en over korte termijn belangen heen te stappen.

 

De trend van meer autonomie en meer zeggenschap van groepen uit de samenleving 'van onderaf', betekent dat de rol voor overheden verandert. Belangrijk om te beseffen is dat bewoners bestaan in drie verschillende groepen: eigenzinnige koplopers, verbinders en mensen die meedoen. Vonk vraagt van de overheid om te leren loslaten en koplopers en verbinders te leren kennen om ambities, zoals die van de regio Stedendriehoek om energieneutraal te zijn in 2030, te verwezenlijken. 

 

Energienetwerk


Prijsvraagdeelnemers hoeven niet blanco aan de prijsvraagopgave te beginnen. Dat bleek uit de grafieken, diagrammen en beelden die Pieter van der Ploeg van energienetwerkbedrijf Alliander liet zien. De (on)mogelijkheden van duurzame opwekking zijn door Alliander al in beeld gebracht. Van der Ploeg benadrukte dat het een voordeel is dat de zeven gemeenten van de Stedendriehoek hecht samenwerken: in de meer landelijke gemeenten is namelijk veel meer ruimte voor het aanleggen van installaties voor energieopwekking dan in de meer stedelijke gemeenten. Maar met het bouwen van nieuwe installaties alléén is het behalen van de doelstellingen kostbaar en waarschijnlijk onhaalbaar. Daarom wees hij ook op het nut van besparingsmaatregelen, zoals het benutten van restwarmte, isoleren van woningen enz.

 

In Eerbeek levert de papierfabriek bijvoorbeeld warmte aan het nabijgelegen zwembad.

In het overzicht van energiegrootverbruikers, blijken papierbedrijven een zwaar stempel op het energieverbruik in de regio te drukken. Van der Ploeg verwees ook naar het hoge energieverbruik van publieke faciliteiten van overheden zoals kantoren en complexen voor onderwijs en sport. Wagenparken van bedrijfsauto's verbruiken idem veel energie en stoten daarnaast veel CO2 uit. Tel daarbij ook het energieverbruik van 170.000 huishoudens in de regio op en je realiseert je hoeveel winst er nog te behalen is.

 

Transport van energie is tot slot van groot belang voor kostenefficiëntie. Van der Ploeg: “Realiseer je dat in de steden en dorpen een fijnmazig net van kabels en leidingen ligt, iets wat ontbreekt in het buitengebied. Ga op zoek naar plekken voor hubs om stadsdistributie in steden (beter) te organiseren", adviseerde hij de deelnemers aan de prijsvraag. In nieuwbouwwijken is dat makkelijker te realiseren dan in bestaande wijken, maar aangezien er weinig vraag meer is naar nieuwbouw ligt deze uitdaging vooral in de bestaande stadswijken.

 

Bezoekers op de Transitiemarkt. Foto: Vincent Tollenaar

 

Transitiemarkt


De middag sloot af met een levendige transitiemarkt waar deelnemers aan de prijsvraag elkaar en de diverse aanwezige standhouders opzochten om  ideeën te toetsen, vragen te stellen en hun team in te schrijven voor de prijsvraag. Op de 1e transitiemarkt van 12 december was de regio al goed vertegenwoordigd, ook nu waren een aantal gemeenten, het Waterschap Vallei en Veluwe, diverse ondernemers en de regio Stedendriehoek weer aanwezig. Ook Rijkswaterstaat was deze keer aanwezig om bezoekers te woord te staan over de plannen van de rijksoverheid in de regio (verbreding A1, Twentekanaal).

 

Presentaties sprekers


- Presentatie Martine Vonk, Lector Ethiek en Technologie bij Saxion Hogeschool

Presentatie Pieter van der Ploeg, energienetwerkbedrijf Alliander, afdeling Strategie

 

Hieronder de presentatie die tijdens de werkconferentie 'Cleantech Agenda', voorafgaand aan de 2e transitiemarkt, werd gegeven:


- Presentatie Harry Webers, Senior adviseur Witteveen+Bos, over de Cleantech Regio Stedendriehoek

 

Inschrijven en info over de prijsvraag


- De deadline voor inschrijving is dinsdag 20 januari. Vul het inschrijfformulier in, stuur het (ondertekend!) naar de Eo Wijers-stichting en maak het inschrijfgeld uiterlijk 20 januari over. Meer over de voorwaarden voor inschrijving 

- Deelnemers kunnen zich verdiepen in de opgave door de bestanden in de informatiebundel te downloaden

- Deelnemende teams hebben tot 27 maart 12.00 uur om hun inzending in te leveren bij Platform31 in Den Haag waar het secretariaat van de Eo Wijers-stichting is gevestigd. 

 

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

Programma Transitiemarkt 16 januari

 

12.30: Walking lunch

Dé kans om met diverse Cleantech-ondernemers uit de regio Stedendriehoek in contact te komen.

 

13.30: Presentaties (plenair deel)

- Sebastiaan van ’t Erve, boegbeeld van de Eo Wijers-prijsvraag en burgemeester van Lochem

- Martine Vonk, lector Ethiek en Technologie bij Saxion Hogeschool in Deventer/Enschede

- Pieter van der Ploeg, energiebedrijf Alliander, afdeling Strategie

 

14.30: Informatiemarkt

Tijdens de markt is er mogelijkheid om met diverse partijen uit de regio te spreken, die met stands informatie aanbieden over initiatieven en activiteiten in de Stedendriehoek. 

 

16:00: Netwerkborrel

13.30 - 14.30 uur:          Plenair deel
In het plenair deel worden de bezoekers geinformeerd over de thema’s governance, economische concurrentiekracht en energietransitie.
Ook komt Sebastiaan van ’t Erve, boegbeeld Eo Wijers-prijsvraag en burgemeester Lochem aan het woord.
 
14.30 - 16.00                Informatiemarkt
Tijdens de markt is er mogelijkheid voor contact tussen potentiele deelnemers en diverse partijen uit de regio die met stands informatie aanbieden.
 
Er wordt afgesloten met een netwerkborrel. De locatie wordt zsm bekendgemaakt
<h1>eowijers.nl sitemap:</h1> <a href="http://eowijers.nl/?page_id=1090">Voorpagina</a><br /> <a href="http://eowijers.nl/?page_id=1032">Nieuws</a><br /> <a href="http://eowijers.nl/?page_id=1094">Prijsvragen</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1124">Hoe verloopt een Eo Wijers-prijsvraag?</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1169">2014-2015: Stedendriehoek</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1217">Plananalyse RUG 10e prijsvraag</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1216">Film: Van droom naar daad</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1215">Vier beste inzendingen: het vervolg</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1214">Magazine Naar een energieneutrale Stedendriehoek</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1213">Presentatie CleantechLab bestuur Stedendriehoek</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1210">Uitkomsten Atelier Stedendriehoek</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1211">Slotbijeenkomst Jaar van de Ruimte</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1205">Prijsuitreiking 11 september, Deventer</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1207">Juryrapport</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1203">Tentoonstelling 24x energieneutraal</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1204">Reizende tentoonstelling Stedendriehoek</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1191">Prijsvraagbrochure Stedendriehoek</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1197"><b>Verslag Transitiemarkt 16 januari 2015</b></a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1193">Verslag Transitiemarkt 12 december 2014</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1194">Video Prijsvraagopgave: 'Kado aan de regio'</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1196">Cleantech regio Stedendriehoek</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1198">Nieuwsbrief en LinkedIn-groep</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1189">Jury Eo Wijers-prijsvraag</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1199">Interview Yttje Feddes en Hans Leeflang</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1195">Informatiebundel Stedendriehoek</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1192">Inschrijven voor de prijsvraag</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1188">Kandidatenbundel 'Stedelijke Regio's in transitie'</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1187">Bekendmaking Prijsvraagregio 4 september 2014</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1181">Tiende prijsvraag 'Stedelijke regio's in transitie</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1184">Vierde werkconferentie 22 mei 2014</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1183">Derde werkconferentie 27 maart 2014</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1182">Tweede werkconferentie 23 januari 2014</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1180">Eerste werkconferentie 14 november 2013</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1176">planning werkconferenties 2013-2014</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1172">Startbijeenkomst 20 juni 2013</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1138">2011-2012: VeenkoloniŽn</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1177">Klankbordgroep bijeenkomst 5 juli 2013</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1158">Uitslag Eo Wijers-prijsvraag 2011-2012</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1175">Sociale media in prijsvraag 2011-2012</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1178">Prijsvraag in beeld: documentaire over 9e Eo Wijer</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1165">Plananalyse</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1162">Slotconferentie 31 mei 2012</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1164">Juryrapport </a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1161">Analyse van de plannen</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1148">Verslag Veenmarkt, 6 september 2011</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1153">Verslag Veenmarkt, 12 oktober 2011</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1156">Virtuele Veenmarkt</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1149">Prijsvraagbrochure</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1150">Prijsvraagdocumenten voor deelnemers</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1152">Vragen en antwoorden</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1186">Kandidatenbundel 9e prijsvraag</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1209">Gedachten over krimpopgave Veenkolonien</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1151">Werkconferenties 2010/2011</a><br /> ---<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1157">Eindejaarsconferentie 7 dec 2011</a><br /> ---<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1144">Verslag manifestatie, 28 april 2011</a><br /> ---<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1141">Manifestatie 28 april 2011</a><br /> ---<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1142">Aanmeldingsformulier</a><br /> ---<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1143">Manifestatie 20 januari 2011</a><br /> ---<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1130">Startconferentie 22 januari 2010</a><br /> ---<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1132">Werkconferentie 23 april 2010</a><br /> ---<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1133">Werkconferentie 17 juni 2010</a><br /> ---<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1134">Werkconferentie 2 september 2010</a><br /> ---<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1135">Werkconferentie 19 november 2010</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1131">Organisatie ronde 2010-2011</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1139">Vak- en Streekjury 2011-2012 </a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1159">Stellingen van de vakjury</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1201">Artikel energietransitie n.a.v. 9e prijsvraag</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1077">2008-2009: Deltapoort en Vechtstreek</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1122">Deltapoort na de prijsvraag</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1123">Vechtstreek na de prijsvraag</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1083">Inzendingen Deltapoort</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1121">Inzendingen Vechtstreek</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1119">Juryrapport</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1116">Streekjury's</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1113">Brochure en wedstrijdprogramma (download)</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1089">Werkconferenties Prijsvraagronde 2008</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1038">2006: ... tegen de stroom in en met de stroom mee</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1067">Juryrapport</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1070">Jury</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1072">Prijsuitreiking</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1106">Toekomst IJmeer/ Perspectief van Pampus</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1202">Oplevering Essche Stroom</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1179">Gedachtegoed 7e prijsvraag werkt door</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1137">Plananalyse 7e en 8e prijsvraag</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1040">2001: Grenzeloze beweging</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1062">1998: Wie is er bang voor het lege programma?</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1063">1995: Inside Randstad Holland</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1064">1991: Het Stromende Stadsgewest</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1065">1989: Stad en Land op de Helling</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1066">1985: Nederland Rivierenland</a><br /> <a href="http://eowijers.nl/?page_id=1053">Eo Wijers-stichting</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1059">Doelstelling</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1060">Resultaten en geschiedenis</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1100">Organisatie</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1061">Bestuur</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1102">Vakjury</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1096">Secretariaat</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1099">Het Bureau</a><br /> <a href="http://eowijers.nl/?page_id=1092">Vrienden van Eo Wijers</a><br /> <a href="http://eowijers.nl/?page_id=1027">Publicaties</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1109">Publicaties van stichting</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1166">Plananalyse prijsvraag VeenkoloniŽn</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1163">Juryrapport Prijsvraag VeenkoloniŽn</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1036">Plananalyse 7e en 8e prijsvraag</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1073">Publicaties over stichting</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1168">Artikelen</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1154">Ontwerpen aan de regio</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1117">Een kwart eeuw Eo Wijers-stichting</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1218">Essay: Ontwerpen in de regio</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1219">Advies Kwartiermakers Eo Wijers-stichting</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1093">Persberichten</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1212">Persbericht 'CleanTechLab opgericht'</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1208">Prijsuitreiking Stedendriehoek 11 september 2015 </a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1136">Hans Leeflang spreekt op BNSP congres</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1145">Prijsvraag 2011-2012: Veenkolonien</a><br /> <a href="http://eowijers.nl/?page_id=1023">Contact</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1080">Adresgegevens</a><br /> <a href="http://eowijers.nl/?page_id=1082">Disclaimer</a><br /> <a href="http://eowijers.nl/?page_id=100">Zoekresultaten</a><br />