Verslag

 

Noord-Holland/Zaanstad/Amsterdam

De eerste schoten voor de boeg door de experts tijdens de pitch van Noord-Holland/Zaanstad/Amsterdam maakten een mooie bres voor de intervisie. Het was een waar spervuur van vragen, opmerkingen, raadgevingen en soms impliciete oplossingen van experts, regiodeelnemers en Eo Wijers-adepten die direct of zijdelings te maken hadden met de twee intervisievragen van deze regio:

  • 'hoe kun je als overheid met al jouw ideeën je toch bescheiden opstellen en het initiatief van onderop entameren'

en

  • 'wat te doen als een initiatief niet past in de regiovisie?'

Zo werd 'zelfonthouding door de overheid' in de vorm van 'niets doen' voorzien van de oplossing 'dan gebeurt het gewoon bottom up'.

In essentie ging de intervisie over een paar onderwerpen waarbij de deelnemers gezien hun opmerkingen soms behoorlijk verschillende adviezen afvuurden op de regio:

  • 'wat is je ambitie, food or not' en: 'wees daar duidelijk over’ respectievelijk: 'neem de ruimte om het te ontdekken';
  • wat komt eerst, de vraag 'wie doet mee’ respectievelijk ‘welke initiatieven en stakeholders (belangen) zijn er al' of de 'ambitie/droom van de regionale overheid?', of 'is het soms een gelijktijdig proces?'
  • hoe strijdig of juist elkaar versterkend zijn die initiatieven, belangen enz.?
  • welke participatieniveaus zijn te onderscheiden respectievelijk welke stakeholders/belangen doen er echt toe?
  • kijk ook naar food-initiatieven elders.

Regio UtrechtEr lijkt geen urgentie vanuit een probleemsituatie te bestaan (Utrecht is een economisch zeer sterke regio). De motivatie lijkt vooral te zitten in de vrees dat men kansen gaat missen. (‘We hebben goud in handen, maar hoe verzilveren we dat?’) Kan de urgentie scherper geformuleerd en beter gecommuniceerd worden? Dan wordt ook duidelijk wie de doelgroep van het project is. Zoek dat goed uit! Kijk voor de stakeholders uit naar spelers die geld hebben, spelers/mensen die je echt nodig hebt en spelers die interesse hebben.

Ruimtelijk gaat het om het (verder) ontwikkelen van de internationale campus en de landschappelijke inpassing daarvan. Voor de regionale schaal zijn een groenstructuur, bereikbaarheid en geleding van de rode functies essentieel.

Er vinden in het gebied veel investeringen plaats (van Rijkswaterstaat, universiteit en medisch centrum) die niet op elkaar zijn afgestemd. Ontwikkelingen zijn tot nu toe ‘vanzelf’ tot stand gekomen.

De uitdagingen liggen dus in het ontwerpen van het proces (van samenwerking) en in de organisatie van het ontwerp voor campus en regio. Misschien helpt het om alle partijen aan een tafel bijeen te brengen met een strategisch keuzemodel. Ontwikkel zo nodig diverse transitiepaden en zoek daarbij de goede koplopers. Voor een transitiepad is een gedeelde ambitie nodig, draagvlak en kritische massa. Een pad kan alleen succesvol worden doorlopen als er goede coalities of allianties gevormd worden. Betrokkenen moet zich minder als partij gaan zien, maar vooral als partner.

In de intervisie werd benadrukt dat het gebied goed moet worden begrensd en een wervende taakstelling moet krijgen. Als motief om partners voor het regionale science parc te enthousiasmeren zou een motto wellicht een goed hulpmiddel kunnen zijn.

 

De Stedendriehoek Apeldoorn-Deventer-Zutphen

De belangrijkste vraag die de Stedendriehoek tijdens de intervisie agendeerde was: ‘Onze energieambitie is duidelijk, maar het leeft nog niet bij de bewoners. En daarbij: hoe creëer je aanhaakpunten en hoe hou je ook politiek de ambitie voor langere tijd vast?’’

Opmerkingen en raadgevingen speelden rond drie thema’s:

Ten eerste de ambitie van de regio om in 2030 energieneutraal te zijn:

De vraag werd gesteld: hoe zorg je voor draagvlak, zijn er ook andere ambities die de continuïteit hiervan waarborgen? Misschien klein beginnen...? De suggestie werd gedaan om de weg ambitie àopgaveà projecten te lopen en daarop mensen te organiseren.

In de tweede plaats werd het niveau van de ambitie bediscussieerd.

Gesteld werd dat het interessant is om naar het waarom van de energieneutraal-ambitie te kijken; dan heb je op het strategisch niveau iets te pakken dat partijen kan binden.  Zo’n bovenliggende strategische ambitie kan ook verbonden worden aan een ontwerpopgave.

Zoek naar de belangen van en aanjagers in het maatschappelijk veld, dan kun je je ambitie vasthouden. Ga zo spoedig mogelijk naar een concreet project dat enthousiasmeert, zo werd geadviseerd. Het (vast)houden van de opbrengsten van energieneutraliteit in de regio is ook een prima economisch argument.

Het derde thema was het vasthouden van de politiek. Dit is een Nederlands vraagstuk, zo werd opgemerkt: hoe lang blijven akkoorden geldig? Een langetermijnambitie moeten we wel kunnen garanderen. Het SER-rapport gaat hier op in.

 

Regio Zwolle

De centrale intervisievraag van de regio Zwolle was: Wanneer je aan water(veiligheid) denkt, denk je meteen aan de overheid. Maar hoe betrek je andere partners bij die opgave?

Dat leidde tot de volgende reacties en tips.

In Amsterdam heeft men de ervaring dat je bij het onderwerp water iedereen meekrijgt via een regionale watervisie inclusief overstromingskaarten en dergelijke. Er zijn ook serious games als hulpmiddel beschikbaar om het onderwerp uit te werken.

Er lopen op sommige plaatsen experimenten met agrariërs en collectief peilbeheer, een onderwerp waar ook natuurbeheerders in geïnteresseerd zijn.

De 40.000 studenten in Zwolle kunnen een bron van onderzoek en creativiteit zijn. Zou je die kunnen aanboren? En denk ook eens aan lokale architectuurgroepen.

De vertegenwoordiger van Alliander, Van der Ploeg, wees er nadrukkelijk op dat water ook een bron van energie(opslag) kan zijn. Als je vraag en aanbod van energie dicht bij elkaar brengt, bespaar je op het aanleggen van dure transportnetten.

Ook interessant zijn klimaat/water/energie-coalities interessant. Zie bijvoorbeeld het proces o.l.v. Andries Heidema, burgemeester van Deventer en smart cities-initiatieven. Een rijke bron van informatie is prof. Vellinga (WUR en VU. 'Kennis voor klimaat' http://www.ivm.vu.nl/en/people/researchers/spatial-analysis-and-decision-support/Vellinga/index.asp.)



West-Brabant

In de discussie over deze regio kwamen de volgende punten naar voren:

De vier thema’s staan nog te veel op zich zelf. Geadviseerd werd de samenhang te versterken.

Als je de regio economisch sterker wilt profileren, kijk dan eens naar Brainport Eindhoven. Die regio heeft met succes de noodzaak van economische ontwikkeling neergezet en heeft een hele goede marketing. De term ‘Brainport’ is zelfs boven de regio uit gestegen.

Het herstel van de verbroken stad-land relatie is een goed punt. En ‘bio based economy’ is een thema binnen de energietransitie dat duidelijk bij deze regio hoort.

De regio zit met de vraag of de genoemde thema’s zich goed lenen voor uitwerking in een ontwerpprijsvraag. Naar aanleiding daarvan werd er echter op gewezen dat de rol van het ontwerp is veranderd. Dat is duidelijk gebleken in de winnende inzending van 9e Eo Wijers-prijsvraag in de Veenkoloniën.

Het vorige punt kwam in de discussie over de pitch van Utrecht-Oost uitvoeriger aan bod, maar is ook voor West Brabant (en de andere regio’s) van belang. Het ontwerpen kan ook bijdragen aan het scherper krijgen van de regionale opgave, het zichtbaar maken van verbanden tussen thema’s en gebieden binnen de regio en het structureren van het proces. De getoonde kaart waarin initiatieven binnen de regio waren aangegeven, was daarvan een goed voorbeeld.

 

Energietransitie op regionale schaal

Ter afsluiting van de conferentie gaf Pieter Boot een presentatie over energietransitie op regionale schaal. Hiermee agendeerde hij dit onderwerp voor de derde werkconferentie. Boot is onderzoeker bij het Planbureau voor de Leefomgeving.

Er zijn vijf grote blokken waarmee de samenleving tot 2050 aan duurzame energievoorziening kan werken:

  1. vermindering van de energievraag
  2. inzet van biomassa in plaats van kolen, olie en aardgas
  3. afvang en opslag van CO2
  4. elektriciteitsproductie zonder CO2 met elektrificatie
  5. vermindering procesemissies overige broeikasgassen.

Boot heeft vastgesteld dat gemeentelijke ambities voor energiebesparing vaak erg hoog zijn, maar dat het gemeenten ontbreekt aan beleidsinstrumenten.

Voor de regio’s biedt het SER-akkoord een goede basis om op voort te bouwen. Regionaal energiebeleid is volgens Boot vooral effectief als het de nadruk legt op besparing. Mogelijkheden zijn:

  • maatregelen gericht op bewoners: bewustwording, ontzorging, financiering (fonds)
  • maatregelen gericht op huurders: verbetering energielabels door woningcorporaties
  • maatregelen gericht op scholen en bedrijven: actiever toezicht; specifieke afspraken.

 

Besparingsmaatregelen op regionale schaal hebben een gunstig effect op de werkgelegenheid.

Wat innovaties betreft blijft Nederland achter ten opzichte van omringende landen. Innovaties moeten voor een groot deel komen uit de cleantechindustrie, maar die is regionaal ongelijk over Nederland verdeeld. Dus elke regio zal daarin haar eigen mogelijkheden moeten verkennen.

 

 

 

 

Nieuwbrief n.a.v. tweede werkconferentie

icon Nieuwsbrief Eo Wijers-prijsvraag februari 2014.pdf
<h1>eowijers.nl sitemap:</h1> <a href="http://eowijers.nl/?page_id=1090">Voorpagina</a><br /> <a href="http://eowijers.nl/?page_id=1032">Nieuws</a><br /> <a href="http://eowijers.nl/?page_id=1094">Prijsvragen</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1124">Hoe verloopt een Eo Wijers-prijsvraag?</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1169">2014-2015: Stedendriehoek</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1217">Plananalyse RUG 10e prijsvraag</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1216">Film: Van droom naar daad</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1215">Vier beste inzendingen: het vervolg</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1214">Magazine Naar een energieneutrale Stedendriehoek</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1213">Presentatie CleantechLab bestuur Stedendriehoek</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1210">Uitkomsten Atelier Stedendriehoek</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1211">Slotbijeenkomst Jaar van de Ruimte</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1205">Prijsuitreiking 11 september, Deventer</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1207">Juryrapport</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1203">Tentoonstelling 24x energieneutraal</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1204">Reizende tentoonstelling Stedendriehoek</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1191">Prijsvraagbrochure Stedendriehoek</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1197">Verslag Transitiemarkt 16 januari 2015</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1193">Verslag Transitiemarkt 12 december 2014</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1194">Video Prijsvraagopgave: 'Kado aan de regio'</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1196">Cleantech regio Stedendriehoek</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1198">Nieuwsbrief en LinkedIn-groep</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1189">Jury Eo Wijers-prijsvraag</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1199">Interview Yttje Feddes en Hans Leeflang</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1195">Informatiebundel Stedendriehoek</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1192">Inschrijven voor de prijsvraag</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1188">Kandidatenbundel 'Stedelijke Regio's in transitie'</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1187">Bekendmaking Prijsvraagregio 4 september 2014</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1181">Tiende prijsvraag 'Stedelijke regio's in transitie</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1184">Vierde werkconferentie 22 mei 2014</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1183">Derde werkconferentie 27 maart 2014</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1182"><b>Tweede werkconferentie 23 januari 2014</b></a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1180">Eerste werkconferentie 14 november 2013</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1176">planning werkconferenties 2013-2014</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1172">Startbijeenkomst 20 juni 2013</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1138">2011-2012: VeenkoloniŽn</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1177">Klankbordgroep bijeenkomst 5 juli 2013</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1158">Uitslag Eo Wijers-prijsvraag 2011-2012</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1175">Sociale media in prijsvraag 2011-2012</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1178">Prijsvraag in beeld: documentaire over 9e Eo Wijer</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1165">Plananalyse</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1162">Slotconferentie 31 mei 2012</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1164">Juryrapport </a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1161">Analyse van de plannen</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1148">Verslag Veenmarkt, 6 september 2011</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1153">Verslag Veenmarkt, 12 oktober 2011</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1156">Virtuele Veenmarkt</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1149">Prijsvraagbrochure</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1150">Prijsvraagdocumenten voor deelnemers</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1152">Vragen en antwoorden</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1186">Kandidatenbundel 9e prijsvraag</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1209">Gedachten over krimpopgave Veenkolonien</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1151">Werkconferenties 2010/2011</a><br /> ---<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1157">Eindejaarsconferentie 7 dec 2011</a><br /> ---<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1144">Verslag manifestatie, 28 april 2011</a><br /> ---<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1141">Manifestatie 28 april 2011</a><br /> ---<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1142">Aanmeldingsformulier</a><br /> ---<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1143">Manifestatie 20 januari 2011</a><br /> ---<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1130">Startconferentie 22 januari 2010</a><br /> ---<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1132">Werkconferentie 23 april 2010</a><br /> ---<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1133">Werkconferentie 17 juni 2010</a><br /> ---<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1134">Werkconferentie 2 september 2010</a><br /> ---<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1135">Werkconferentie 19 november 2010</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1131">Organisatie ronde 2010-2011</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1139">Vak- en Streekjury 2011-2012 </a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1159">Stellingen van de vakjury</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1201">Artikel energietransitie n.a.v. 9e prijsvraag</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1077">2008-2009: Deltapoort en Vechtstreek</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1122">Deltapoort na de prijsvraag</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1123">Vechtstreek na de prijsvraag</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1083">Inzendingen Deltapoort</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1121">Inzendingen Vechtstreek</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1119">Juryrapport</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1116">Streekjury's</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1113">Brochure en wedstrijdprogramma (download)</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1089">Werkconferenties Prijsvraagronde 2008</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1038">2006: ... tegen de stroom in en met de stroom mee</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1067">Juryrapport</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1070">Jury</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1072">Prijsuitreiking</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1106">Toekomst IJmeer/ Perspectief van Pampus</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1202">Oplevering Essche Stroom</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1179">Gedachtegoed 7e prijsvraag werkt door</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1137">Plananalyse 7e en 8e prijsvraag</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1040">2001: Grenzeloze beweging</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1062">1998: Wie is er bang voor het lege programma?</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1063">1995: Inside Randstad Holland</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1064">1991: Het Stromende Stadsgewest</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1065">1989: Stad en Land op de Helling</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1066">1985: Nederland Rivierenland</a><br /> <a href="http://eowijers.nl/?page_id=1053">Eo Wijers-stichting</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1059">Doelstelling</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1060">Resultaten en geschiedenis</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1100">Organisatie</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1061">Bestuur</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1102">Vakjury</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1096">Secretariaat</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1099">Het Bureau</a><br /> <a href="http://eowijers.nl/?page_id=1092">Vrienden van Eo Wijers</a><br /> <a href="http://eowijers.nl/?page_id=1027">Publicaties</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1109">Publicaties van stichting</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1166">Plananalyse prijsvraag VeenkoloniŽn</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1163">Juryrapport Prijsvraag VeenkoloniŽn</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1036">Plananalyse 7e en 8e prijsvraag</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1073">Publicaties over stichting</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1168">Artikelen</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1154">Ontwerpen aan de regio</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1117">Een kwart eeuw Eo Wijers-stichting</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1218">Essay: Ontwerpen in de regio</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1219">Advies Kwartiermakers Eo Wijers-stichting</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1093">Persberichten</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1212">Persbericht 'CleanTechLab opgericht'</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1208">Prijsuitreiking Stedendriehoek 11 september 2015 </a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1136">Hans Leeflang spreekt op BNSP congres</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1145">Prijsvraag 2011-2012: Veenkolonien</a><br /> <a href="http://eowijers.nl/?page_id=1023">Contact</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1080">Adresgegevens</a><br /> <a href="http://eowijers.nl/?page_id=1082">Disclaimer</a><br /> <a href="http://eowijers.nl/?page_id=100">Zoekresultaten</a><br />