Een jaar na de uitreiking van de Eo Wijers-prijs over de Veenkoloniën maakten oud-minister Pieter Winsemius en een klankbordgroep de balans op van wat de prijsvraag heeft losgemaakt. 

Dynamiek in de Veenkoloniën versus de meestribbelende overheid

Verslag van de klankbordgroepbijeenkomst op 5 juli 2013 in Stadskanaal.

 

“Die 36 inzendingen van de Eo Wijers-prijsvraag hebben heel wat losgemaakt,” zo opende burgemeester Baukje Galama van Stadskanaal de bijeenkomst met de Eo Wijers-klankbordgroep.

 

“En juist daarom is het goed om nu erop te reflecteren en te kijken of we op het goede spoor zitten. We zijn enorm blij dat de stichting deze klankbordgroep onder leiding van de heer Winsemius heeft samengesteld om samen met ons te kijken welke dilemma’s we de afgelopen periode zijn tegengekomen én om ons scherp te houden in de toekomst. Want de toekoms van onze regio vraagt om een nieuw evenwicht tussen overheid, bewoners en ondernemers.”

 

 

 

Idea killer nr. 30

Dat het nog zoeken is naar dit nieuwe evenwicht verwoordde Jelmer van der Meulen van het prijswinnende team Samen Pionieren. Hun team liep op tegen wat ze zelf noemen “idea killer nr. 30”: het moet wel passen in het beleid.... Toch was Jelmer positief. Er lijkt een perfect storm aanwezig in de samenleving om bottom up-ideeën een kans te geven. Met beperkte middelen is er veel te bereiken tussen overheid en bevolking. Om dat voor elkaar te krijgen is er een faciliterende en juist geen controlerende overheid nodig. En meer openheid voor ideeën, in plaats van terug te vallen op nog een idea killer.

 

Noaberschap in nieuw jasje

Dát het wel degelijk kan, werd aangetoond door Jan Schoonbeek en Wim Katoen van het plaatselijk belang Nieuw Weerdinge. Zij vertelden over het Mondenplatform, een erkend overlegplatform voor de gemeente Emmen. Het Mondenplatform bestaat uit de dorpsbelangenverenigingen van zes kernen. Zij werken samen op gebieden die overstijgend zijn aan de lokale verenigingen.

 

In de Monden is het sprekende voorbeeld het Mondenplatform dat zich ervoor inzet de informele zorg op een hoger plan tillen in samenwerking met de formele zorg. Het hoofddoel is de inwoners in het Mondengebied meer maatwerk te bieden en de kans te geven langer in hun eigen leefomgeving te blijven met wat steun van buitenaf. Zeg maar het oude noaberschap in een nieuw jasje.

 

Inmiddels zijn 38 partijen aangesloten. En met drie naoberhuizen, twee beheerders en een internetportal in combinatie met fysieke bereikbaarheid is voor niet meer dan €1.200,- (eigen geld!) het initiatief succesvol van de grond gekomen. Verdere uitbouw om tot leer-werk-trajecten te komen vindt plaats middels samenwerking met scholen en werkgevers. Een coöperatie wordt opgericht.

 

Economische kansen

Ook economisch zijn er kansen door nieuwe samenwerkingsvormen. Belangrijk daarbij is de samenhang tussen netwerken, grote structuren en de initiatieven van onderop die je wilt uitlokken.

Han Dijk van bureau Posad vertelde over de voortgang met hun inzending Veennet. Veennet is een voorstel tot een investeringsprogramma. Het is een coöperatie die bestaat uit initiatiefrijke inwoners, ondernemers en de overheden in een netwerk van initiatieven, met één gemeenschappelijk doel: een vitale en weerbare regio. Han ziet de bio based-industrie die haar wortels heeft in de regionale aardappelteelt en de mogelijkheden voor energiewinning als de twee grote kansen voor de Veenkoloniën. “De eisen en wensen van deze sectoren willen we graag verbinden aan de behoeften van de gemeenschappen. Daarbij zijn draagvlak genereren voor je ideeën en het durven kiezen waarin je wilt investeren van groot belang. Daar ligt een grote uitdaging voor de overheid.”

Kansen zijn er zeer zeker, zo illustreerde Han met een voorbeeld uit het Groene Hart. Daar is Heineken in samenwerking met boeren begonnen water, voedsel, bierbostel en biogas in onderlinge stromen tot onderdeel van haar productieproces te maken. Ook het landschap vaart daar wel bij. Zowel economisch als ecologisch gaat iedereen erop vooruit.

Zo-doen-wij-dat-hier-democratie

Henry Alles van Peergroup ging op geheel eigen wijze met zijn groep de regio in. Positief en samen maken bewoners voorstellingen voor elkaar en voor anderen. Ook in zijn presentatie daagde hij de aanwezigen uit samen te werken. En dat lukte prima, zelfs zonder strakke spelregels. ‘Problemen bestaan niet op voorhand, benut de mogelijkheden,’ benadrukte hij. De regio heeft een jonge geschiedenis. Er was opkomst en neergang, maar de dorpen zijn er nog. Ooit hadden ze een eigen cultuur en eigen gewoonten. Die eigenheid kan en moet benut worden als in een “zo-doen-wij-dat-hier-democratie”. 

 

Een geanimeerd gesprek

Onder de enthousiaste leiding van Eric van Oosterhout, burgemeester van de gemeente Aa en Hunze, ontstond een geanimeerd gesprek. De klankbordgroep wees er op dat de tijd van wederopbouw en groei en de alles bepalende overheid voorbij is. Dat kwam duidelijk naar voren bij de presentaties. Het is niet meer vertellen hoe het moet, maar evenmin “u vraagt, wij draaien”. Dat vereist een andere rolopvatting van alle professionals.

“Wie zijn eigenlijk die professionals?” was vervolgens een logische vraag. Daar is niet een eenduidig antwoord op te geven. Wel duidelijk is dat het geen synoniem is voor de overheid. Heel veel burgers zijn op hun eigen wijze professional. Wat er nodig is, is voorbeeldgedrag, uit je eigen comfortzone durven komen. Er is ook een plek nodig waar je als burger met je ideeën terecht kunt bij de overheid, die zelf durft los te laten. Laat de mensen de overheid tips geven over de toegevoegde waarde van de overheid. Sta op en durf te zeggen: jouw probleem is mijn probleem en we gaan er samen aan werken.

Reflectie door Pieter Winsemius
“Er gaat al heel veel goed. Bestuurders en bewoners kunnen heel veel samen,” zo begon Pieter Winsemius zijn reflectie op de bijeenkomst. “We zijn op weg naar de doe-democratie. Er wordt al zo veel gedaan, maar er wordt niet van geleerd. Van “Den Haag” mag verwacht worden dat het het leren oppakt.

 

Wat we nodig hebben, is een vonk, een geloof in eigen kunnen. Dan gaat het werken, mits we aan twee voorwaarden voldoen. De eerste is dat er ruimte moet zijn voor zowel burgers als ambtenaren. Daarbij moet je oppassen dat de overheid niet gaat meestribbelen: vol goede intenties meedenken wat er allemaal niet kan. Medewerkers worden vaak afgerekend op hun eigen domein terwijl gezamenlijkheid moet worden gestimuleerd. Houdt elkaars hand vast zodat er niemand tussendoor glipt.”

 

“De tweede voorwaarde”, vervolgde Winsemius, “is dat er frontliniewerkers aanwezig zijn die toegang hebben tot de gevestigde instituties. Bij bijvoorbeeld het Mondenplatform is aan die voorwaarde voldaan, dat is belangrijk. Daarom roep ik de provincies op om te willen leren, ga af op de initiatieven en omarm ze, leer en zoek die nieuwe balans met de burgers!”.

 

Tips uit de klankbordgroep

-      geef de burgers vertrouwen, bemoei je er niet te veel mee als overheid, geef het laatste duwtje.

-      heb het lef om los te laten, geef vertrouwen en realiseer je dat het een organisch proces is

-      benoem een aantal echt strategische projecten, bemoei je daarmee en met andere dingen niet

-      kijk naar de parels die er al zijn en put daar vertrouwen uit

-      stel de veenkoepel in op het niveau van de Agenda voor de Veenkoloniën, breng de hele interessante casuïstiek in beeld, creëer experimenteerruimte en maak mensen wegwijs in het doolhof van subsidieland

-      haal de overheid uit haar comfortzone, benut de kracht van de samenleving, vraag mensen om feedback, omarm initiatieven en weersta zo af en toe de gemeenteraad

-      schakel professionals in als kennismakelaar en om verbanden te leggen

-      denk aan de jeugd!

 

De gedeputeerden Besselink en Munniksma willen volgend jaar opnieuw een bijeenkomst organiseren.

<h1>eowijers.nl sitemap:</h1> <a href="http://eowijers.nl/?page_id=1090">Voorpagina</a><br /> <a href="http://eowijers.nl/?page_id=1032">Nieuws</a><br /> <a href="http://eowijers.nl/?page_id=1094">Prijsvragen</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1124">Hoe verloopt een Eo Wijers-prijsvraag?</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1169">2014-2015: Stedendriehoek</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1217">Plananalyse RUG 10e prijsvraag</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1216">Film: Van droom naar daad</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1215">Vier beste inzendingen: het vervolg</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1214">Magazine Naar een energieneutrale Stedendriehoek</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1213">Presentatie CleantechLab bestuur Stedendriehoek</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1210">Uitkomsten Atelier Stedendriehoek</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1211">Slotbijeenkomst Jaar van de Ruimte</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1205">Prijsuitreiking 11 september, Deventer</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1207">Juryrapport</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1203">Tentoonstelling 24x energieneutraal</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1204">Reizende tentoonstelling Stedendriehoek</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1191">Prijsvraagbrochure Stedendriehoek</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1197">Verslag Transitiemarkt 16 januari 2015</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1193">Verslag Transitiemarkt 12 december 2014</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1194">Video Prijsvraagopgave: 'Kado aan de regio'</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1196">Cleantech regio Stedendriehoek</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1198">Nieuwsbrief en LinkedIn-groep</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1189">Jury Eo Wijers-prijsvraag</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1199">Interview Yttje Feddes en Hans Leeflang</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1195">Informatiebundel Stedendriehoek</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1192">Inschrijven voor de prijsvraag</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1188">Kandidatenbundel 'Stedelijke Regio's in transitie'</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1187">Bekendmaking Prijsvraagregio 4 september 2014</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1181">Tiende prijsvraag 'Stedelijke regio's in transitie</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1184">Vierde werkconferentie 22 mei 2014</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1183">Derde werkconferentie 27 maart 2014</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1182">Tweede werkconferentie 23 januari 2014</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1180">Eerste werkconferentie 14 november 2013</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1176">planning werkconferenties 2013-2014</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1172">Startbijeenkomst 20 juni 2013</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1138">2011-2012: VeenkoloniŽn</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1177"><b>Klankbordgroep bijeenkomst 5 juli 2013</b></a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1158">Uitslag Eo Wijers-prijsvraag 2011-2012</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1175">Sociale media in prijsvraag 2011-2012</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1178">Prijsvraag in beeld: documentaire over 9e Eo Wijer</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1165">Plananalyse</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1162">Slotconferentie 31 mei 2012</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1164">Juryrapport </a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1161">Analyse van de plannen</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1148">Verslag Veenmarkt, 6 september 2011</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1153">Verslag Veenmarkt, 12 oktober 2011</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1156">Virtuele Veenmarkt</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1149">Prijsvraagbrochure</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1150">Prijsvraagdocumenten voor deelnemers</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1152">Vragen en antwoorden</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1186">Kandidatenbundel 9e prijsvraag</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1209">Gedachten over krimpopgave Veenkolonien</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1151">Werkconferenties 2010/2011</a><br /> ---<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1157">Eindejaarsconferentie 7 dec 2011</a><br /> ---<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1144">Verslag manifestatie, 28 april 2011</a><br /> ---<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1141">Manifestatie 28 april 2011</a><br /> ---<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1142">Aanmeldingsformulier</a><br /> ---<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1143">Manifestatie 20 januari 2011</a><br /> ---<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1130">Startconferentie 22 januari 2010</a><br /> ---<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1132">Werkconferentie 23 april 2010</a><br /> ---<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1133">Werkconferentie 17 juni 2010</a><br /> ---<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1134">Werkconferentie 2 september 2010</a><br /> ---<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1135">Werkconferentie 19 november 2010</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1131">Organisatie ronde 2010-2011</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1139">Vak- en Streekjury 2011-2012 </a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1159">Stellingen van de vakjury</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1201">Artikel energietransitie n.a.v. 9e prijsvraag</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1077">2008-2009: Deltapoort en Vechtstreek</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1122">Deltapoort na de prijsvraag</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1123">Vechtstreek na de prijsvraag</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1083">Inzendingen Deltapoort</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1121">Inzendingen Vechtstreek</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1119">Juryrapport</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1116">Streekjury's</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1113">Brochure en wedstrijdprogramma (download)</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1089">Werkconferenties Prijsvraagronde 2008</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1038">2006: ... tegen de stroom in en met de stroom mee</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1067">Juryrapport</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1070">Jury</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1072">Prijsuitreiking</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1106">Toekomst IJmeer/ Perspectief van Pampus</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1202">Oplevering Essche Stroom</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1179">Gedachtegoed 7e prijsvraag werkt door</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1137">Plananalyse 7e en 8e prijsvraag</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1040">2001: Grenzeloze beweging</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1062">1998: Wie is er bang voor het lege programma?</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1063">1995: Inside Randstad Holland</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1064">1991: Het Stromende Stadsgewest</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1065">1989: Stad en Land op de Helling</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1066">1985: Nederland Rivierenland</a><br /> <a href="http://eowijers.nl/?page_id=1053">Eo Wijers-stichting</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1059">Doelstelling</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1060">Resultaten en geschiedenis</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1100">Organisatie</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1061">Bestuur</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1102">Vakjury</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1096">Secretariaat</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1099">Het Bureau</a><br /> <a href="http://eowijers.nl/?page_id=1092">Vrienden van Eo Wijers</a><br /> <a href="http://eowijers.nl/?page_id=1027">Publicaties</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1109">Publicaties van stichting</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1166">Plananalyse prijsvraag VeenkoloniŽn</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1163">Juryrapport Prijsvraag VeenkoloniŽn</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1036">Plananalyse 7e en 8e prijsvraag</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1073">Publicaties over stichting</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1168">Artikelen</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1154">Ontwerpen aan de regio</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1117">Een kwart eeuw Eo Wijers-stichting</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1218">Essay: Ontwerpen in de regio</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1219">Advies Kwartiermakers Eo Wijers-stichting</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1093">Persberichten</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1212">Persbericht 'CleanTechLab opgericht'</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1208">Prijsuitreiking Stedendriehoek 11 september 2015 </a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1136">Hans Leeflang spreekt op BNSP congres</a><br /> --<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1145">Prijsvraag 2011-2012: Veenkolonien</a><br /> <a href="http://eowijers.nl/?page_id=1023">Contact</a><br /> -<a href="http://eowijers.nl/?page_id=1080">Adresgegevens</a><br /> <a href="http://eowijers.nl/?page_id=1082">Disclaimer</a><br /> <a href="http://eowijers.nl/?page_id=100">Zoekresultaten</a><br />